I. Thực trạng tranh chấp kinh doanh hiện nay
Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, tranh chấp kinh doanh giữa các doanh nghiệp ngày càng gia tăng cả về số lượng lẫn mức độ phức tạp. Các vụ việc thường liên quan đến hợp đồng mua bán, dịch vụ, xây dựng, đầu tư… với nhiều nguyên do như vi phạm cam kết, hiểu sai hợp đồng …
(ảnh tranh-chap-kinh-doanh-2)
Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa còn chủ quan, thiếu hiểu biết pháp lý và không có thói quen lưu giữ chứng cứ đầy đủ, dẫn đến bất lợi khi xảy ra tranh chấp. Việc không kịp thời ghi nhận sự việc bằng vi bằng cũng khiến quyền lợi khó được bảo vệ hiệu quả trước cơ quan giải quyết.
II. Tranh chấp kinh doanh là gì?
Hoạt động ‘Tranh chấp kinh doanh’ không được định nghĩa hay giải thích thực sự cụ thể trong các quy định của pháp luật, tuy nhiên theo Khoản 1 Điều 3 Luật thương mại 2005 giải thích hoạt động thương mại và tại Khoản 1 Điều 30 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về tranh chấp về kinh doanh, thương mại thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, thì ‘tranh chấp kinh doanh’ có thể hiểu là các tranh chấp, mâu thuẫn phát sinh trong hoạt động kinh doanh giữa các cá nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện các hoạt động thương mại và có mục đích lợi nhuận.
III. Nếu gặp phải tranh chấp kinh doanh thì nên giải quyết thế nào?
Khi xảy ra tranh chấp kinh doanh, doanh nghiệp nên ưu tiên giải quyết thông qua thương lượng hoặc hòa giải để tiết kiệm thời gian và chi phí. Nếu không đạt được thỏa thuận, các bên có thể lựa chọn giải quyết tại tòa án hoặc trọng tài thương mại, tùy theo điều khoản hợp đồng và tính chất vụ việc.
Bên cạnh đó, để tăng cường hiệu quả bảo vệ quyền lợi, việc lập vi bằng do Thừa phát lại thực hiện cũng là một bước quan trọng vì căn cứ vào Khoản 3 Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP thì vi bằng được coi là nguồn chứng cứ hợp pháp, rất hữu ích và có thể được Tòa án xem xét khi giải quyết tranh chấp kinh doanh.
IV. Vai trò của Thừa phát lại trong việc lập vi bằng khi xảy ra tranh chấp kinh doanh
Việc thu thập chứng cứ là then chốt trong tranh chấp kinh doanh, và theo Khoản 1 Điều 2 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, thì Thừa phát lại có chức năng lập vi bằng ghi nhận trực tiếp các sự kiện, hành vi thực tế thành văn bản có giá trị pháp lý.
Vì vậy, việc Thừa phát lại lập vi bằng có thể kịp thời lưu lại các sự kiện, hành vi thực tế xảy ra trong hoạt động kinh doanh hay thậm chí là tranh chấp như hành vi vi phạm hợp đồng, giao nhận hàng hóa sai thỏa thuận hay cạnh tranh không lành mạnh… từ đó có căn cứ vững chắc khi đưa vụ việc ra Tòa án hoặc Trọng tài.
V. Khi nào nên lập vi bằng nếu xảy ra tranh chấp kinh doanh?
Doanh nghiệp nên lập vi bằng ngay khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hợp đồng hoặc tranh chấp, nhằm ghi nhận sự kiện trước khi chứng cứ bị thay đổi, thất lạc hay bên kia khắc phục tình huống.
(ảnh tranh-chap-kinh-doanh-1)
Trong giai đoạn thương lượng, hòa giải, nếu bên kia chậm giao hàng, giao sai chất lượng, hay từ chối cung cấp dịch vụ như thỏa thuận, lập vi bằng sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở pháp lý vững chắc hơn để đàm phán.
Trước khi khởi kiện ra Tòa án hoặc Trọng tài thương mại, một vi bằng đầy đủ và trung thực do Thừa phát lại lập sẽ là nguồn chứng cứ hữu hiệu giúp doanh nghiệp có thể đưa ra yêu cầu bồi thường hoặc buộc thực hiện hợp đồng hiệu quả hơn.
VI. Các vấn đề pháp lý thường gặp khi lập vi bằng về tranh chấp kinh doanh
1. Vi bằng có thể giúp bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp khi xảy ra tranh chấp kinh doanh không?
Vi bằng là công cụ pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp khi tranh chấp kinh doanh nảy sinh.
Do tính chất của mình mà vi bằng có thể giúp doanh nghiệp kịp thời lưu giữ bằng chứng về các hành vi vi phạm hợp đồng, cạnh tranh không lành mạnh hay xâm phạm thương hiệu… Nhờ đó, khi đưa tranh chấp ra hòa giải, Tòa án hay Trọng tài, doanh nghiệp sẽ có cơ sở vững chắc để đưa ra các yêu cầu của mình.
2. Việc lập vi bằng tranh chấp kinh doanh có ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan không?
Vi bằng không tự động thay đổi quyền và nghĩa vụ của các bên, nhưng giúp thu thập chứng cứ khách quan về hành vi, sự kiện liên quan đến tranh chấp.
Đối với bên yêu cầu, vi bằng là nguồn chứng cứ giúp hỗ trợ đàm phán hay kiện tụng, giảm rủi ro mất mát chứng cứ. Đối với bên bị lập vi bằng, nó tạo áp lực pháp lý và buộc phải giải trình hoặc bồi thường khi có chứng cứ rõ ràng. Còn với các bên thứ ba và cơ quan tố tụng, vi bằng cung cấp thông tin trung thực, minh bạch, hỗ trợ đánh giá và ra quyết định giải quyết tranh chấp.
3. Thừa phát lại có thể thu thập thêm chứng cứ hoặc lời khai từ các bên liên quan trong tranh chấp kinh doanh không?
Đối với việc thu thập thêm chứng cứ hoặc lời khai… theo quy định tại Khoản 1 Điều 2 Nghị định 08/2020/NĐ-CP thì có thể nhận thấy rằng Thừa phát lại không có thẩm quyền điều tra như thu thập chứng cứ, lời khai từ các bên liên quan.
Tuy nhiên Thừa phát lại có quyền lập vi bằng, tức trực tiếp chứng kiến và ghi nhận hành vi, sự kiện thực tế theo quy định tại Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP, chịu trách nhiệm về tính khách quan và trung thực của nội dung vi bằng. Khi cần thiết, Thừa phát lại còn được mời người làm chứng và yêu cầu các cá nhân, tổ chức liên quan cung cấp tài liệu, hồ sơ để bổ sung chứng cứ cho vi bằng.
4. Vi bằng có giá trị như thế nào khi giải quyết tranh chấp kinh doanh tại tòa án hoặc trọng tài thương mại?
Theo Khoản 3, Khoản 4 Điều 36 Nghị định 08/2020/NĐ-CP thì Vi bằng, với giá trị chứng cứ hợp pháp do Thừa phát lại trực tiếp ghi nhận, sẽ được Tòa án hoặc Trọng tài thương mại xem xét như bằng chứng khách quan, giúp minh chứng hành vi vi phạm hợp đồng, giao nhận hàng hóa hay cạnh tranh không lành mạnh…
5. Doanh nghiệp có thể sử dụng vi bằng để chứng minh hành vi vi phạm hợp đồng trong tranh chấp kinh doanh không?
Có, doanh nghiệp hoàn toàn có thể lập vi bằng để ghi nhận hành vi vi phạm hợp đồng như chậm giao hàng, giao sai chất lượng… và vi bằng này là nguồn chứng cứ hợp pháp sẽ được Tòa án, Trọng tài thương mại xem xét, giúp củng cố hồ sơ khởi kiện hoặc làm cơ sở đàm phán, hòa giải hiệu quả.
VII. Tư vấn lập vi bằng tại Tư vấn lập vi bằng luật Ngọc Phú trong trường hợp tranh chấp kinh doanh.
Quý khách có nhu cầu tư vấn, hỗ trợ các vấn đề liên quan đến các vấn đề như: Lập vi bằng để hỗ trợ trong hoạt động tố tụng, hay lập vi bằng về tranh chấp kinh doanh, …, hãy liên hệ ngay Tư vấn lập vi bằng luật Ngọc Phú để được tư vấn tận tình và nhanh chóng.
Tư vấn lập vi bằng luật Ngọc Phú
Hotline: 0913 41 99 96
Email: legal@nplaw.vn
